نام کاربری: رمز عبور:
ورود / عضویت

مشاغل سبز ضرورتی قابل تامل

آخرین بروزرسانی: 21 شهریور 1400 - 07:30 تحلیل روز بازدیدها: 905
- +

 

 

امروزه کمتر کسی است که از وضعیت محیط زیست پیرامون خود ناآگاه باشد و این موضوع فقط به محیط اطراف محدود نمی شود بلکه هنگامی که از رسانه‌های گروهی برای کسب اخبار و اطلاعات، استفاده می‌کنید چه در سطح جهانی و چه در سطح ملی، اطلاعاتی به شما ارایه می‌شود که بسیاری از آنها نشان دهنده تخریب محیط زیست و کره خاکی ما می‌باشد و یا صبح ها، با بازکردن چشم، شاهد انواع آلودگی هوا، آب، خاک، زباله و ... هستید. این وضعیت با دست‌اندازی انسان بر طبیعت و همچنین برخی تخریب‌ها به دالیل طبیعی، موجبات ازدیاد گازهای گلخانه‌ای و تغییر اقلیم را سبب شده است که تسریع در هدررفت منابع طبیعی زیست کره را به دنبال داشته است. سوالی که در اینجا مطرح می‌شود این است که چه باید کرد؟ این موضوع معطوف به کشور ما نمی‌شود و در سال‌های گذشته، جامعه جهانی شاهد نشست‌های متعدد به منظور رویارویی با معضلات اقتصادی، اجتماعی و محیط زیستی بوده است. در گردهمایی سپتامبر سال 2000 اجلاس سران هزاره، کشورهای عضو سازمان ملل متحد، بندهایی را برای مبارزه و همکاری‌های بین‌المللی تصویب کردند که هفتمین هدف اعلامیه آنان، مربوط به مبارزه با نابودی محیط زیست بود این اعلامیه همه کشورها را موظف کرد تا با همکاری یکدیگر، علاوه بر حفظ محیط زیست، بر چالش‌های اقتصادی و اجتماعی نیز چیره شوند و از آن زمان موضوع مشاغل سبز در دستور کار دولت‌ها قرار گرفت

کارآفرینی سبز را می‌توان این‌گونه تعریف کرد: کسب و کاری که کالا و خدماتی را فراهم می‌کند که به حرکت در اقتصاد کمک کند و منجر به کاهش کربن و راندمان بیشتر منابع شود. کارآفرینی سبز شامل کسب و کارهایی در بخش محیط زیست (از جمله بازیافت، مدیریت مواد زائد، مشاوره در زمینه کمک به محیط زیست و نظارت بر سازمان‌های فعال در عرصه محیط زیست)، فن‌آوری‌های مرتبط با انرژی‌های تجدید‌پذیر (از جمله باد، موج، حرارت مرکزی زمین) و سوخت‌های جایگزین می‌باشد. کسب‌ و ‌‌کارهای سبز مشاغلی‌اند که در فعالیت‌های اقتصادی درگیرند و به حفاظت یا بازیابی محیط زیست و یا حفظ منابع طبیعی کمک می‌کنند (Roth, 2012). جنبش کارآفرینی سبز را می‌توان عملاً در هر کشوری در سرتاسر دنیا یافت. در بریتانیا، یک گزارش، پارلمانی بیان می‌کند که انتقال به اقتصاد سبز نیازمند بهتر شدن کل اقتصاد است و همه کسب‌‌ و‌‌ کارها باید تا حدی " سبز" شوند.‌ در استرالیا و نیوزیلند، کسب‌ و کارهای سبز این گونه تعریف می‌شوند "مدیران، کارکنان حرفه‌ای و مشاورانی که در سازمان‌های سبز کار می‌کنند یا مهارت‌ها و مسئولیت‌های سبزی درون سایر سازمان‌‌ها دارند (تحقیقات مرتبط انجام شده توسط موسسه محیط زیست استرالیا و نیوزیلند، 2009). سازمان بین المللی کار و برنامه محیط زیست ملل متحد کسب‌ و ‌کار سبز را چنین تعریف کرده‌اند: فرصت‌های شغلی در کشاورزی، صنعت کارخانه‌ای، ساخت و ساز، تاسیسات، تعمیر و نگهداری و فعالیت‌های علمی و فنی، مدیریتی و خدماتی که به طور اساسی در حفاظت و احیای محیط زیست نقش دارند (سازمان بین المللی کار[1]، 2011). دین و مکمیلان  کارآفرینی سبز را به عنوان فرایند تعیین و بهره‌برداری از فرصت‌های اقتصادی که در بازار سازگار با محیط رو به شکست‌اند، می‌دانند.

بر اساس تعریف، به مشاغل مرتبط با فناوری پاک و دوستدار محیط زیست و به طورکلی مشاغلی که با تولید انرژی و محصولات پاک در ارتباطند، مشاغل سبز گفته می‌شود. این مشاغل ملزم به رعایت استانداردهای ایمنی و بهداشت حرفه‌ای در واحدهای شغلی مربوط به خود هستند.

مشاغل سبز، مشاغلی هستند که با تولید انرژی و محصولات پاک در ارتباط هستند. این مشاغل با کاهش مصرف انرژی و منابع زیستی، به تولید پسماندهای کمتر و قابل بازیافت کمک می‌کنند و موجبات کاهش هزینه‌های بنگاه‌های اقتصادی، ارتقای بهره‌وری کار، توسعه محیط‌های کاری سالم، کاهش حوادث و اشتغال‌زایی بیشتر را فراهم می‌کنند. این مشاغل منجر به پایداری محیط زیست می‌شوند و پایداری محیط زیست به این معنا است که منابع طبیعی و منابع انرژی، برای نسل آینده نیز حفظ خواهد شد.

مشاغل سبز یک ارزش محسوب می‌شوند چرا را که بر روی آگاهی افراد وتأثیرشان بر سیاره زمین تمرکز می‌کنند اما شمار دقیقی از این ارزش های سبز در دست نیست. امروزه برکسی پوشیده نیست که رشد اقتصادی بدون توجه لازم به محیط زیست، ناپایدار است و دوام نخواهد آورد. از این جهت مشاغل سبز، راه حل مسأله اشتغال و مواجهه پایدار با مشکلات محیط زیستی را تقویت می‌کند. همچنین با تقویت مشاغل سبز و توانمندسازی جوامع محلی به منظور توسعه کسب و کارهای کوچک متناسب با حفظ منابع طبیعی، میتوان شاهد کاهش نرخ بیکاری و خروج نیروهای بومی از مناطق روستایی بود. تعریف مشاغل سبز چالش‌برانگیز است. این که چه معیاری این مشاغل را در ردیف سبزها قرار داده، خود نوعی چالش است و بستگی به این دارد که صاحبان هریک از این شغل‌ها چه شیوه‌ و روشی را برای پیشبرد اهداف خود انتخاب می‌کنند، راهبردهایشان چیست و در نهایت به چه هدفی می‌رسند. در هر حال، مشاغل سبز، کاهش‌دهنده مصرف انرژی و تولید‌کننده پسماندهای کمتر و قابل بازیافت هستند و بر این اساس به کاهش هزینه بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی و حفظ طبیعت و محیط‌زیست کمک می‌کنند؛ گسترش مشاغل سبز ضمن افزایش انگیزه و ارتقای بهره‌وری نیروی کار، توسعه محیط‌‌های کاری سالم، کاهش حوادث و اشتغالزایی بیشتر را به همراه دارد

اکنون در بسیاری از کشورهای جهان، آموزش و توانمندسازی افراد در زمینه حفظ محیط‌زیست همراه با توسعه اقتصادی، اصلی کلیدی و راهبردی به شمار می‌رود و اجرای استانداردهای زیست‌محیطی را به نفع فعالیت‌ اقتصادی و توسعه صنعتی می‌دانند؛ از این رو به نظر می‌رسد ایجاد راهکارهای توسعه اقتصاد سبز در کشورمان بتواند ضمن مهار بحران‌های زیست‌محیطی و پدیده بیکاری، میان صنعت و محیط‌زیست پیوند برقرار کند.

آموزش ، فرهنگ سازی عمومی و ارتقاء‍ سطح بینش و آگاهی‌های محیط زیستی افراد متقاضی مشاغل مختلف، به مرور باعث خواهد شد که این افراد فعالیت های فردی و اجتماعی خود را با طبیعت و مؤلفه های زیست محیطی محیط تحت تاثیر، سازگار و متناسب نمایند. معرفی مشاغل و حرف سبز جدید، فرهنگ سازی مشاغل سبز و تجلیل ازکارآفرینان فعال در حوزه‌های محیط زیست از جمله اقداماتی است که می‌توان در جهت ترویج و توسعه مشاغل سبز، حفاظت از محیط زیست، ارتقای بهره‌وری بنگاه‌های تولیدی ودستیابی به توسعه پایدار اقتصادی دنبال کرد.

مشکلات محیط‌زیستی، جهانی شدن و همچنین اخیراً بحران‌های مالی در بیشتر کشورها منجر‌به شکل‌گیری محیط‌های جدید برای کسب و کارها شده است. زمینه شکل‌گیری کارآفرینی سبز نیز توجه به مسائل محیط‌زیستی بوده که در بیشتر جوامع رو به افزایش بوده است. به‌علت این‌که وجود کسب و کارها و فعالیت‌های آن‌ها به‌عنوان یکی از عوامل اصلی مسئول در بیشتر مشکلات محیط‌زیستی ایجاد شده، مطرح شده است . بنابراین زمینه‌های توجه به کارآفرینی سبز به‌عنوان راه‌حل تعدیل پیامدهای منفی توسعه کسب و کار رو به افزایش بوده است.

با توجه به مزایای قابل توجهی که مشاغل سبز دارند، سیاست دولت برای گسترش این مشاغل می‌تواند یک راهکار مناسب برای ایجاد اشتغال در شرایط کنونی تلقی شود، از این رو اجرای طرح مشاغل سبز و کارآفرینی محیط زیست در کشور در جهت توسعه مشاغل سبز موجود و حمایت و حفاظت از محیط زیست پیشنهاد می‌شود. توسعه مشاغل سبز زمانی پایدار است که زیست‌بوم کارآفرینی سبز در کشور سامان یابد؛ فراسوی سبزسازی مشاغل کنونی، جریانی پیوسته از خلق فرصت‌های شغلی سبز توسط کارآفرینان پایدارگرا شکل گیرد و آحاد جامعه، دولت، بخش خصوصی به صورت متوازن از آن حمایت نمایند و در مقابل، از منافع آن بهره‌مند شوند.

با بررسی چگونگی ارتباط بین کسب و کار و حفظ محیط‌‌زیست است که می‌توان رابطه بین کارآفرینی و توسعه پایدار را تحلیل کرد. آن‌ها می‌توانند در راستای حمایت یا تضاد با یکدیگر شکل بگیرند. از طرفی سیاست‌های و فرصت‌های بازاری حمایت کننده توسعه پایدار، خود می‌توانند منجر‌به ایجاد بنگاه‌ها و فعالیت‌های اقتصادی جدید شوند. کسب و کارهای جدید می‌توانند روش‌های جدیدی را برای فراهم‌سازی منابع بیشتر برای تولید خدمات و محصولات پیدا کنند. از طرف دیگر کسب و کارهای جدید ریسک‌های اکولوژیکی و همچنین فشارهای محیط زیستی (ایمنی، اخلاق، اجتماع، قوانین و مقررات) که ممکن است مانع ایجاد فرصت‌های جدید شوند را در نظر بگیرند

محمد رهبری : دکتری کارآفرینی  مدرس دانشگاه  و محقق و پژوهشگر

 

برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.